Paylaş

Elçi Alayı

Jean Baptiste Vanmour

Tuval üstüne yağlıboya, 88,5 x 120,5 cm
(1725 ?)

Flaman asıllı Fransız ressamı Jean Baptiste Vanmour (1671 Valenciennes – 1737 İstanbul)’un gençliğinde Antoine Watteau’nun da ustası olan Jacques-Albert Gerin’den resim eğitimi aldığı sanılmaktadır. 1699’da gittiği Paris’te, İstanbul’a elçi olarak atanan Ferriol Kontu’nun dikkatini çekmiş ve aynı yıl onun eşliğinde İstanbul’a gelmişti. Burada De Ferriol için, Osmanlı resmî görevlilerini ve değişik uluslardan insan tiplerini gösteren figür resimleri yaptı. Bunlardan 1707-1708 yıllarında yaptığı bir grup resim, albüm haline getirilmek üzere baskıya hazırlandı ve 1714’te “Recueil de cent estampes représentant différentes nations du Levant” başlığıyla yayınlandı. Bu albüm sonraki dönemlerde birçok sanatçıya Osmanlı tiplemeleri için örnek oluşturmuştur. Sanatçı, De Ferriol’den sonraki Fransız elçisi Vikont d’Andrezel ve başka bazı Avrupa ülkelerinin elçileri için de çalışmıştı. Yapıtları arasında elçi kabul törenleri, gündelik yaşam sahneleri, giyim kuşam resimleri ve İstanbul manzaraları vardır. Ayrıca, döneminde İstanbul’da patlak veren Patrona Halil Ayaklanması’nın önderlerini de resimlemiştir. Vanmour’un İstanbul’da yerli sanatçılardan oluşan bir atölye kurduğu, resimlerinin bir bölümünün yapımında bu atölyenin ressamlarından yararlandığı ve atölyenin, sanatçının ölümünden sonra da bir süre ürün verdiği sanılmaktadır.

Tabloda, Avrupalı bir elçi heyetinin Osmanlı görevlileri eşliğinde Pera sırtlarından geçişi betimlenmiştir. Galata Mezarlığı’nın yanından geçen beyaz atlı elçi, ön planda, merkeze yakın bir konuma yerleştirilmiştir. Tablo, Vanmour’un sergide yer alan ve aynı elçinin kabul töreninin aşamalarını gösteren bir resim dizisinin  parçasıdır. Bu dizide betimlenen elçi, 1723-1726 yılları arasında İstanbul’da görevli Venedik Balyosu Francesco Gritti olabilir. Yeniçerilerden oluşan bir bölük önden gitmekte, solda alayın geçişini izleyen halktan bir grup insan, arka planda da yelkenlilerle kaplı Haliç, Süleymaniye Camisi ve Bozdoğan Kemeri görülmektedir. Sol alt köşede, bir taş üstünde, Vanmour pinxit biçimindeki imza seçilmektedir.