Paylaş

Rubu Tahtası ve Rubu Dairenin Suret-i İsti'mali Kitabı

Rubu Tahtası - 1860
Rubu Dairenin Suret-i İsti'mali kitabı - 20. yüzyılın ilk yarısı

Osman imzalı bu Rubu Tahtası, İstanbul’un da yer aldığı 41 derece enleminde kullanılmak üzere, zamanı ve kıble yönünü belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Astronomi ve zaman ölçümlerinde kullanılan usturlaptan esinlenerek geliştirilen rubu tahtasını, namaz vakitlerini tayin eden muvakkitler ve camilerin kıble yönünü belirlemek isteyenler kullanırdı. Fakat bunun yanında Rubu Tahtası, uzaklık, açı, yükseklik ve eğim ölçmek isteyen mimarların da kullandığı bir aletti.

Rubu Tahtası, astronomi ölçümlerinde belirli bir enleme göre tasarlanır ve sadece bu enlemdeki yerleşim yerlerinde doğru bilgi verirdi.

Genellikle şimşir ve benzeri sert ağaçtan yapılan rubu tahtaları, 20. yüzyıl başlarına kadar İslam ülkelerinde yaygın biçimde kullanılmıştı.

Rubu tahtası, Pera Müzesi’nin birinci katında Ahmet Ziya Bey’in yazdığı Rubu Dairenin Suret-i İsti'mali (Rubu Tahtası Kullanım Kılavuzu) isimli kitap ile birlikte sergilenmektedir. Ahmet Ziya Bey’in 1928 Harf devrimi öncesi Arap harfleriyle yazdığı ve çizimlerini de yaptığı bu kitap Askeri Matbaa’da basılmıştır.