Paylaş

Türk Giysileri İçinde Bir Kadın

Jean-Étienne Liotard (?)

Parşömen üstüne pastel
62 x 47 cm
1740-1750

Fransız asıllı bir ailenin oğlu olan İsviçreli sanatçı Jean Étienne Liotard (1702 Cenevre – 1789 Cenevre),  ilk eğitimini Cenevre’de, minyatür sanatçısı Daniel Gardelle’nin yanında almış, 1723’te Paris’e giderek minyatür ve oyma baskı sanatçısı Jean-Baptiste Massé’nin öğrencisi olmuştu. 1736-37 yılları arasında kaldığı İtalya’da Papa XII. Clément ve kardinal Biancheri’nin portrelerini yaptı. 1738’de İtalya’da tanıştığı, daha sonra II. Bessborough kontu olan Sir William Ponsonby ve bir grup İngilizle çıktığı Doğu gezisinde, önce İzmir’e, sonra da İstanbul’a gelerek dört yıl burada yaşadı. Kendisi de bir Osmanlı gibi giyinen ve sakal bırakan Liotard, İstanbul’da tanıştığı saray ya da elçilik çevresinden kimi görevlileri ve Müslüman olmayan kadınları, yerel giysiler içinde resimledi. Avrupa’ya dönerken yanında götürdüğü giysileri giydirdiği modellerinin portrelerini yapan ve ‘Türk Ressamı’ lakabıyla anılan sanatçı, 18. yüzyılda Batıda yayılan Turquerie akımının öncülerindendir. Avrupa’ya döndükten sonra yaptığı portreler arasında Avusturya İmparatoriçesi Maria-Theresa’nın, kızı Fransa Kraliçesi Marie Antoinette’in ve Jean-Jacques Rousseau’nun portreleri de bulunmaktadır.

Liotard Türk Giysileri İçinde Bir Kadın resmiyle aynı pozda, aynı giysilerle ve benzer bir dekor içinde değişik kişileri resimlemiştir. Bu resimlerden Cenevre’deki Musée d’Art et d’Histoire’de bulunan ve 1750’lerin başına tarihlenen birinin arkasındaki notta, modelin Liotard’ın İstanbul’dayken tanıştığı genç Rum kızı Mimica olduğu yazılıdır. Bir başka model de 6. Coventry Kontu George William Coventry’nin eşi ve dönem sosyetesinin ünlü simalarından Coventry Kontesi Maria Gunning’dir (1733-1760). Ressamın geleneksel bir Türk odası içinde resimlediği, buna benzer en erken tarihli örnek, bugün yeri bilinmeyen, ancak Liotard tarafından yapılmış ters baskısı Louvre Müzesi’nde bulunan bir desendir.