Paylaş

Yeni Cami ve İstanbul Limanı

Jean-Baptiste Hilair [Hilaire]

Kağıt üstüne suluboya, 40,5 x 57,5 cm
1789

Jean-Baptiste Leprince’in öğrencisi olan Fransız ressam Jean-Baptiste Hilair (1753 Audun-le-Tiche - 1822 sonrası Paris), figürlü manzaralar, portreler, halktan tipleri gösteren figür çalışmaları ve gündelik yaşam sahneleri resmetmiştir. Daha çok desenleri ve suluboya resimleriyle tanınan sanatçının eserlerinde ustasının etkisi dikkati çeker. Hilair, 1776 yılında Fransız Büyükelçisi Kont Choiseul- Gouffier’ye Ege gezisi sırasında eşlik etti. Bu gezi sonucunda, ilk yayını 1782’de yapılan Voyagé Pittoresque de la Gréce’de gravür olarak yer alan resimlerin çoğu Hilair’e aittir. Choiseul- Gouffier 1784’de İstanbul’a elçi olarak atanınca Hilair yine onun yanındaydı. İstanbul’daki İsveç temsilciliğinin tercümanı ve Kral III.Gustav’ın özel sekreteri Ignatius Mouradja d’Ohsson’un Tableau Général de l'Empire Othoman isimli kitabındaki birçok gravür de Hilair’in çalışmalarını temel alır.1780’de Salon de la Jeunesse’e ve 1782’de doğulu figürleri mimari kalıntılar içinde gösteren bir manzara çalışmasıyla Salon de la Correspondance’a katıldı.

Resmin altında sanatçı tarafından yazılmış olan açıklamadan anlaşıldığı üzere, İstanbul Limanı’nda Fransız Büyükelçisi Kont Choiseul-Gouffier’nin topladığı antik eserlerin Fransa’ya gönderilmek üzere gemiye yüklenmesi konu edilmiştir. İlk kez 1776 yılında, Hilair ile birlikte bir Ege haritası çıkarmak üzere Osmanlı topraklarına gelen Choiseul-Gouffier, hazırladığı Voyagé Pittoresque de la Gréce adlı kitapta büyük ölçüde sanatçının resimlerinden yararlanmıştır. Antikiteye meraklı bu diplomat ve ressam arasındaki ortaklık, Choiseul-Gouffier’in 1784’te İstanbul büyükelçisi olarak atanmasından sonra da devam etmiştir.

Resimde, sol altta kayıklara aktarılan antik eserler görülür. Sanatçı her ne kadar belirli bir olayı betimlese de, anıtsal yapıların belirlediği kent silueti önünde Liman’ın görünümü ve sürüp giden gündelik yaşam da önemli bir yer tutar. Ön planda çubuk içen, sohbet eden, tekneye binmek için bekleyen halktan figürlerin yer aldığı Haliç ve Liman görünümleri, sanatçının İstanbul konulu resimlerinde sıklıkla karşılaşılan kompozisyonlardır.