Sultanlar, Tüccarlar, Ressamlar

Pera Müzesi, Türkiye ile Hollanda arasındaki dört yüzyıllık verimli iş birliğinin başlangıcını araştıran bir sergi düzenledi. Amsterdam Müzesi ile ortak bir çalışma sonucunda düzenlenen sergide, hem iki dünya şehrinin, İstanbul ile Amsterdam’ın, hem iki ülkenin arasındaki tarihsel ilişkileri irdelendi. Hollanda Cumhuriyeti’nin ilk elçisi Cornelis Haga, İstanbul’a Osmanlığı İmparatorluğu döneminde, 14 Mart 1612’de gelmişti. 2012 yılı, bu diplomatik ilişkilerin başlangıcının dört yüzüncü yıldönümü niteliğini taşıyordu.

Amsterdam’daki Rijksmuseum ve Lahey’deki Nationaal Archief dahil olmak üzere, önde gelen çeşitli başka kurumlar, sergiye katkıda bulundular. Serginin başlıca temaları arasında, “öncüler” ile “imge (oluşumu)” yer aldı. Amaç; dört yüzyıllık diplomatik ilişkileri eksiksiz olarak araştırmak değil, daha çok 1612’den günümüze Türkiye ile Hollanda arasındaki tarihsel bağların ve kültürel alışverişin ilk iki yüzyıllık dönemine sanat eserleri aracılığıyla bakmaktı.

Sergide, 17. yüzyılın başlarından 19. yüzyılın başlarına dek, Belediye Binası’nda (Dam Meydanı’ndaki Saray) bulunan Doğu Ticaret Odası’nı yansıtan ya da bu odada sergilenmiş eserler yer aldı. Elimizde Amsterdam’daki bu güçlü ticari merkezin duvarlarında sergilenen resim ve haritaların ayrıntılı bir envanteri vardı. Bu parçalardan birçoğuna, Jean-Baptiste Vanmour’un Amsterdam’daki Rijksmuseum koleksiyonunda yer alan kapsamlı bir portreler dizisi de dahil olmak üzere, sergide yer verildi. İstanbul ile Amsterdam, Türkiye ile Hollanda, Avrupa ile Asya arasında önemli birer köprü oldular, bugün de öyleler; her iki ülke de, uluslararası ticaret, diplomasi ve sanat dünyasının önemli birer aktörü.

İlk olarak Pera Müzesi’nde sanat severlerle buluşup, daha sonra Amsterdam Müzesi’ne giden sergi, Türk tarihi ile Hollanda tarihi arasındaki bağlantıyı açığa çıkarırken günümüzü karşılıklı olarak kültürel (çok kültürlü) açıdan anlamayı teşvik ediyordu.